juli 17, 2011

 

 

Regenblog

Mijn naam is Maaike Mul, Festival coördinator van Over het IJ Festival. De afgelopen dagen ook wel Maaike Paulusma of het weervrouwtje genoemd. Inmiddels heb ik mijn eigen weerjingle ter aankondiging van het weerbericht over de portofoon. En zeg ik gekscherend dat de regen me in ieder geval populair maakt (ik word veel gebeld over de weersvoorspellingen en eventueel afgelasten van voorstellingen). Kortom het regent! En het regent vaak en veel dit jaar!

 

Via deze weg willen we het publiek vertellen wat er allemaal achter de schermen gebeurt als het regent. En hoe een afgelasting van een voorstelling tot stand komt.

 

In de ochtend wordt in de algemene festival vergadering besproken hoe het weer eruit ziet en welke buitenvoorstellingen daar onder kunnen lijden. Vervolgens kruip ik zo snel mogelijk achter mijn computer om op verschillende sites de regenverwachting en windverwachting in de gaten te houden.

 

Vanaf een uur of elf staan de kantoortelefoon en de informatietelefoon roodgloeiend. Publiek wil weten of de voorstelling wel door gaat met het slechte weer op komst. Over het algemeen is het standaard antwoord: in principe gaat de voorstelling gewoon door. Niks is zo veranderlijk als het weer, dus we willen er niet bij voorbaat vanuit gaan dat een voorstelling afgelast moet worden.

 

Vanaf de middag staat mijn mobiel roodgloeiend en heb ik de ene productieleider na de andere productieleider aan de telefoon met de vraag wat de weersverwachting is en of de voorstelling door kan gaan. Op het moment dat het festival open gaat komt daar het portoverkeer bij. Vanaf kantoor worden de medewerkers op de hoogte gehouden van de regenverwachting.

 

Dan komt het moment dat voorstellingen moeten worden afgelast omdat het echt te hard regent of te lang regent. De meest rotte beslissing die je moet nemen vanuit een festival. Eigenlijk wil je dat een voorstelling gewoon door kan spelen, ondanks de regen. Maar tegelijkertijd wil je dat het veilig blijft voor de spelers om door te spelen, wil je dat de voorstelling artistiek overeind blijft en wil je het publiek toch nog op een enigszins prettige manier de voorstelling laten bekijken. Samen met de productieleider van de voorstelling ga je op zoek naar de grens van het haalbare en die grens is soms lastig te definiëren.

 

Als ik, na overleg met mijn collega’s en het gezelschap, dan uiteindelijk besluit om de voorstelling af te gelasten gaat de volgende stap in werking. Via de telefoon en portofoon worden alle medewerkers op de hoogte gebracht. Het publiek wordt gebeld als het van tevoren bekend is of krijgt het aan de kassa te horen als het een laste minute beslissing is. En dan is het verder afwachten wat het weer nog gaat brengen.

 

De afgelopen dagen zijn daardoor niet al te makkelijk geweest, maar terugkijkend ben ik toch trots. Trots op het team dat dit met elkaar heeft opgepakt en als een geoliede machine is blijven draaien. Trots op de gezelschappen die het toch elke dag weer hebben geprobeerd en daar soms in slaagde en jammer genoeg soms ook niet. En trots op al ons publiek dat toch is gekomen, ondanks de regen! Bedankt!

 

 

 

 

juli 15, 2011

 

Paul van der Laan van Mimetheatergroep Bambie

 

-Is het nog ver?

 

juli 13, 2011

De stilte is een geluid

Door Giselle Vegter

De stilte is een geluid

– gedachten bij 11 juli 2011, nationale herdenking Srebrenica-

In een week vol herinneringen speelt mijn voorstelling FINLAND over het na oorlogse Bosnië-Herzegovina. Samen met de woorden van Gerardjan Rijnders en de kracht van vier bijzondere acteurs heb ik mijn verhaal over het volle leven en rouwen in een kapot land kunnen vertellen. FINLAND speelt nog één week, in de dagen waarin we massaal de genocide van Srebrenica zouden kunnen, of misschien wel moeten, herdenken.

Het is vandaag 13 juli 2011. Precies zestien jaar geleden werden Ibro Nuhanovic en Rizo Mustafic van de Dutchbat compound in Potocari gestuurd. Ibro’s vader ging met zijn zoon mee. Vorige week is de Nederlandse Staat verantwoordelijk gesteld voor hun dood in de massamoord van Srebrenica. Na jaren van procederen heeft advocate Liesbeth Zegveld een eerste stap naar gerechtigheid kunnen zetten.

Ik was maandag op de nationale herdenking in Den Haag. Een nationale herdenking met 200 mensen. Hoe nationaal voelt dat?

We lopen een stille rondgang terwijl de 613 namen van de mensen die op deze dag herbegraven worden in Potocari, worden voorgelezen. Het kost ons twee uur. Liesbeth Zegveld spreekt, Fahrudin Alic, overlevende, spreekt. Er zijn geen politici. De regering besluit in hoger beroep te gaan. Ze zwijgt hier.

Het blijft me verbijsteren. Hoe moeilijk het kennelijk is de donkere plekken in onze collectieve herinnering onder ogen te komen. Hoe we als mensen moeten zwijgen en wegkijken om het daderschap in ons niet te hoeven zien. Jan Andreae, trainer in conflictgebied Gaza en voormalig Joegoslavië omschrijft dit als de kern van de problemen in de wereld. Hij was te gast in onze salon afgelopen zondag. Pas als we ons eigen daderschap onder ogen komen, is er ruimte de waarheid over ons mens zijn, alleen en collectief, aan te gaan. En hoeveel verbinding en erkenning kan dat geven.

‘s Avonds spelen de acteurs hun beste voorstelling. Ze zwijgen, draaien, lachen de pijn weg, het gezin zoekt elkaar wanhopig op, maar het lukt niet meer. Er staat een vriendelijke dame uit Nederland te vissen naar het waarom. Ze graaft door er door, gooit de ene na de andere poging op en slaagt wonderwel. Het gezin breekt, de pijn en schuld komt boven. Tot het massagraf zichtbaar wordt en de Nederlandse vriendelijke dame breekt. Dit gaat over haar. Dit gaat over ons. Wij kijken weg. Wij vergeten de wetten van de jungle, van de oorlog, van de genocide. We denken misschien dat het Kwaad niet bij ons hoort. Maar het is er. Altijd.

De vader schept de vriendelijke Nederlandse dame nog eens het bord vol, ze blijft in stilte zitten. Vanaf nu hoort ze erbij. En wij ook. Als 16 jaar lang.

Laat dit een week van stilte en opstand zijn. Tegen zwijgen, tegen onrecht, tegen wegkijken. Zoals in Bosnië de mensen de straat op gaan, massaal: ‘wij zijn allen getuigen’, zo zouden wij hier de straat op kunnen gaan: ‘wij waren erbij en faalden’. ‘En dat spijt ons’.

Laat deze regering zijn excuses aanbieden. Laten we recht spreken en onze fouten herstellen met erkenning en genoegdoening.

En voor wie zoekt naar een antwoord op de vraag wat het met ons te maken heeft, kom kijken naar FINLAND. Wees welkom.

 

zie ook www.hoteleldorado.nl

 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

 Orpheo’s Cabin - Serge van Marion
 

Door Serge van Marion

Orpheo maakte van zijn lot ons lijden. Verslaafd aan de korte gelukzaligheid van instant-bevrediging krijgt u nog één kans om eindeloos te verlangen. Betreed Orpheo’s Cabin en vraag u af of u het verlangen waard bent.
 
De basis voor Orpheo’s Cabin was een imaginaire deal die ik had willen sluiten met Halbe Zijlstra: als we nou eens 4 jaar helemaal geen kunst meer zouden maken? En dat we daarna in alle hevigheid weer met z’n allen kunst mogen maken. Hopende dat in de tussentijd zijn partijgenoot Zalm het schamele cultuurbudget goed zal beleggen bij de grote-graaibank. Ik houd niet van protesteren: liever laat ik het publiek ervaren wat me beweegt.

 

Orpheo’s Cabin moest een oproep aan het verlangen worden. Ik diende het in als plan bij Over het IJ Festival, met een zeer sterke voorkeur voor een zeecontainer. Als dat niet mogelijk was, zou ik namelijk iets creëren dat op een zeecontainer leek. En dat zou toch zonde zijn op een festival dat bekend staat om die containers? In de tussentijd vond ik mijn mythische helden in Willemijn van Helden ( http://www.willemijnvanhelden.nl ) en Collin van den Broek.

 

Daar stond ‘ie dan eind juni: onze prachtige blauwe container. Ik had een speciale plek gevraagd en gekregen: tussen de talkshowloods en de toiletten, keurig aan een braakliggend stukje land dat ik zo graag wilde “hebben”. Na de audities in een prachtige zolderstudio (met dank aan Scheltema voor actuele kunst in Leiden http://www.scheltema.nu ) en een serie repetities in de afmatzaal van een anti-kraak-kickboksschool (met dank aan NU HIER http://www.nuhier.org/ ) konden we dan eindelijk ervaren hoe het is om een stalen doos in te stappen met een stoffige houten vlondervloer.

 

Direct bij de eerste lezing in de container blijkt al dat het eindbeeld dat ik in gedachten heb totaal niet werkt op deze locatie. En ook het uitgebreide decor met flinke lappen witte stof in én om de container moet plaatsmaken voor een soberder beeld, waarin voor mij zowel de container als het landschap beter tot hun recht komen. Daarnaast is Orpheo’s Cabin een publieksvoorstelling oftewel: zonder publiek kan deze  voorstelling niet worden gespeeld. Dat lijkt voor de hand liggend, maar in Orpheo’s Cabin bepaalt het publiek hoe het de voorstelling ervaart.

 

Tijdens de 4 try-outavonden horen we in de nagesprekken precies wat het publiek ervaart en scherpen we ons verhaal aan. Op de openingsavond zijn we klaar voor het begin: de vervolmaking met “echt” publiek. Terry Brochard, die ondersteunt op de cruciale momenten in de 15 minuten durende voorstelling, is hyperalert en elke voorstelling verloopt anders. Precies zoals we hadden gehoopt!

 

Inmiddels hebben we twee volle avonden gespeeld en hebben we al heel wat mensen met hun grootste verlangen én een brede glimlach naar buiten zien gaan. Door deze kleine voorstelling heb ik zelf ook een nieuw inzicht verworven: Ik wil die deal met Halbe niet meer sluiten. Hij zou zelf eens langs moeten komen. Hopelijk komt 'ie dan ook die bezoeker tegen uit ons proefpubliek, die zei: ‘als dit theater is, dan wil ik wel vaker gaan.’ Die kan ik toch niet 4 jaar laten wachten?

 

Serge van Marion ( http://www.sergevanmarion.nl )

beeld: René den Engelsman

 ------------------------------------------------------------------------------------------------------

EINDLAND - ECHO

 

 

Door Jibbe Willems

 

Hebzucht en teleurstelling zijn met elkaar verweven, wisselen elkaar af, als de polen van een magneet. Want zo lang een mens verlangt, ervaart hij de pijn van lege handen. Maar zodra hij iets bemachtigt, ervaart hij het verlies van het verlangen. En zo strompelt hij voort, steeds opnieuw op zoek naar vervulling, steeds struikelend over zijn eigen valkuil; zijn eigen leegte. Een perpetuum mobile tot de eindtijd.

 

Ik ben al sinds ik het me kan herinneren, zo ongeveer de jaren tachtig dus, geobsedeerd door het einde van de wereld. Ik had een jeugdatlas waarin ik de plekken met de minste inwoners omcirkelde, de plekken waar geen wegen naartoe liepen, waar geen stippen van steden stonden. De gebieden dus, die het minst waarschijnlijk door atoombommen getroffen zouden worden. Globaal gezien was dat ergens diep in de Amazone, dichter bij huis (als je de middelen niet had om ver te vluchten) was dat de Flevopolder. Als Armageddon dan zou komen, had je op deze plekken nog een overlevingskans.

 

Een paar decennia later zijn ook deze plekken volgestouwd met mens en al is de koude oorlog lang gesmolten, er komen steeds meer kleine hoekjes bij waarin het einde van de wereld zich verschuilen kan. We hebben bomgordels en plofkippen, gelukszoekers en hedonisten, voedseltekort en wereldwijde crises – financieel en emotioneel, religieus en individueel, om identiteit en om overleven. Als er al een tijd was voor een nieuwe zondvloed om de wereld schoon te wassen, kan het niet anders of we zijn er dicht bij.

 

Vanuit die gedachten ben ik EINDLAND beginnen schrijven. Met een cocktail aan een Italiaans zwembad, dat wel, want de Apocalyps is leuk, maar je moet er wel wat bij te drinken hebben. Ik heb, aangevuurd door Anna en Lotte van ECHO die me steeds nieuwe ideeën en suggesties mailden, een nieuwe wereld na het einde van de oude gecreëerd. Een onbestemde, onbekende toekomst die bevolkt wordt door rondscharrelend leven, doorgeëvolueerde wildgroei dat ergens nog een lijntje met de oude tijd heeft, maar geen idee meer van het hoe of wat. Ruig leven, maar ook naïef, met een eigen taal dat van gedegenereerde generatie op gedegenereerde generatie afgedreven is van onze spraak. Een taal gebaseerd op mijn verminkte versie van het West-Vlaams (met Zuid-Afrikaanse invloeden). En ECHO heeft deze taal tot leven gewekt op een indrukwekkende locatie, prachtig vormgegeven – zowel materieel als muzikaal – tot een werkelijk EINDLAND, het afvoerputje van de wereld, de plek waar alles opgehouden is en misschien, het Orakel zal het weten, weer een nieuw begin krijgt.

 

klik hier om kaarten te bestellen voor deze voorstelling

credits beeld: Lieveke op ten Berg & Roos Jooren

 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Vindstille - De Lunatics 

 

Door: Elien van den Hoek (Het Houten Huis) * eind-regie bij  VINDSTILLE

De Lunatics in co-productie met Nordland Visual Theatre (NVT) te Stamsund in Noorwegen.

 

 

Bij aankomst met het vliegtuig springt mijn hart op: sneeuw en bergen…  Wat een waanzinnige plek om te mogen werken!

We zijn in Noorwegen vlak onder de poolcirkel, op de eilandengroep Lofoten. De taxi brengt ons naar Stamsund waar het productiehuis Nordland Visual Theatre ligt. Wouw… In een straal van 100 meter rond het theater vinden we ‘alles’: één supermarkt, één pub, één restaurant, een kringloopwinkel, een sportschool en het huisje waar we logeren. Daar buiten is er ‘niets’: het raam van mijn slaapkamer kijkt uit op de zee en een piepklein vuurtorentje, mijn geluk kan nu al niet op. Tot in de verte zien we bergen, zee, vissershuisjes en nog meer bergen.

De mensen van het theater blijken al gauw even geweldig als het landschap: De artistiek leider Preben Faye-Schjøll spant de kroon met zijn tomeloze energie en enthousiasme. Het duurt even voordat we zijn Engels kunnen verstaan, want Preben lijkt te zeggen wat hij denkt en zijn half-affe zinnen lijmt hij aan elkaar met Noorse stopwoordjes als ‘lissom’ en ‘assa’, wat zo veel betekent als ‘een soort van’ en ‘enzo’.  Hij lijkt een groot spelend kind, en dat werkt aanstekelijk.

Preben zal de dramaturgie doen voor de voorstelling die we hier komen maken. De nabesprekingen met hem zullen onmisbaar blijken : Hij is een scherpe kijker, stelt goede vragen en is goud eerlijk “what the fuck was he doing there?!”. Zijn grappen laten me letterlijk rollen over de grond en na elke nabespreking zit ik vol nieuwe energie en ideeën.

 

In Noorwegen leer ik ook de Lunatics kennen, want dit is de eerste keer dat we samenwerken.

De Lunatics zijn een club eigenzinnige en snoeiharde werkers: acteren, techniek, muziek, explosies, vormgeving, ze doen het allemaal. Voor dit project ligt er de wens om meer tijd te nemen voor repeteren, om meer diepgang in het verhaal te leggen en meer intimiteit te creëren met het publiek. Een rede voor Lode van Piggelen (artistiek directeur Over het IJ Festival) om mij aan de Lunatics te koppelen. Voor mij is het een mooie uitdaging om uit hun ideeën een script te smeden waar we allemaal de noodzaak en de schoonheid van inzien.

 

Tijdens het vooronderzoek in het voorjaar bezoeken we o.a. een gigantische vis-fabriek,  interviewen we een oude vissersman en leren we van alles over de geschiedenis van Stamsund en het hedendaagse vissersleven. Na een repetitieperiode van 5 weken in het najaar hebben we première  en yes! het gaat goed: het publiek lacht, schrikt en is bovendien ontroerd. Wat fijn, we hebben een voorstelling gemaakt die over de mensen van hier gaat: over het harde vissersleven van toen en nu, over liefde en verloren herinneringen.

 

En dan nu: we zijn ‘thuis’ en spelen  in Amsterdam, diep onder de grond in een stuk tunnel van de Noord-Zuid lijn. Wat een spannende plek!  Hoe gaat het publiek hier reageren op onze eigentijdse ‘Op hoop van zegen’ zonder tekst, edoch vol  rauw fysiek spel en beeldende poëzie?  Gisteren  vlak voor de ‘première’ blijkt de lichttafel op hol geslagen: niets werkt meer zoals t hoort, shit! geen enkele technicus lijkt het probleem te kennen, de paniek sluipt binnen... Hoofd-technicus Bastiaan komt er aangesneld, en gelukkig: 2 minuten voor aanvang weet hij met telefonische hulp alles weer aan de praat te krijgen, Hoera! 

De rust keert terug en iedereen stort zich vol overgave in de voorstelling. Na afloop krijgen we een staande ovatie en een joelend publiek. Een actrice komt naar ons toe en zegt: “Eindelijk zie ik weer ‘ns theater wat ik écht goed vind, wat er toe doet”. Wij zijn blij, bis bis! Vindstille!  

 

Klik hier om kaarten te bestellen voor deze voostelling

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Een goede plek om te pijpen

 

Toen we nog deden alsof de snelweg een rivier was – De zon schijnt niet in uw TV

Door: Anna van der Kruis – toneelschrijver en artistiek leider De zon schijnt niet in uw TV.  

 

Samen met actrice Eva Schram maakte ik in 2010 de voorstelling Toen we nog deden alsof de snelweg een rivier was. In januari begon ik met schrijven. Het moest een monoloog worden. Een bewerking van de trieste én hoopvolle roman Northline van americanazanger en schrijver Willy Vlautin. Allison Johnson werd Alicia Jansen. We spraken over de scènes in het boek, de details die we konden gebruiken, maar vaker ook niet en hoe het vertelde vanuit de derde persoon enigszins acceptabel Eva's mond uit kon komen in ik-perspectief.

 

In augustus gingen we na zes weken repeteren in première op Theaterfestival Boulevard in Den Bosch. In de oude mavo aan de Sint Josephstraat vochten sommige bezoekers tegen hun tranen. Het licht van de late zomermiddag viel door de ramen en maakte indrukwekkende lichtvlakken op de muur ernaast. Recensente Hanny Alkema van Trouw kwam kijken en schreef het volgende. "De makers hebben de triestigheid zo sober vertaald, dat het zowaar een licht bemoedigend mededogen oproept."

 

Artistiek directeur Lode van Piggelen van Over het IJ kwam ook. Eind 2010 zat ik met hem om tafel en bespraken we de mogelijkheid dit stuk te spelen op het Centraal Station van Amsterdam. Lode had in Den Bosch een voorstelling gezien die hij goed vond, maar die volgens hem ook op een bepaalde manier gevaar miste.

 

Twee dagen hebben we nu gewerkt aan de IJ-versie van Toen we nog deden alsof de snelweg een rivier was. We deden doorlopen voor medewerkers van Over het IJ en voor NS personeel. Vanavond spelen we voor het eerst voor betalend publiek.

 

Eenzaam en moedig staat Eva als Alicia naast de ingang van de nieuwe HEMA onder een plafond van grijze buizen en witte tl's. Soms kijkt ze naar de voorbijgangers, maar vaker nog naar ons – haar publiek. Ze is gezenderd en spreekt onverstoorbaar over de onophoudelijke stroom omroepberichten, over haar hoofd voorbijdenderende treinen en altijd doorgaande voetstappen. Een fotograaf die plaatjes komt maken merkt op dat het jammer is dat hij die soundtrack niet op beeld kan vastleggen.

 

Er zijn wel ballen voor nodig om op deze plek zo kwetsbaar te zijn. Maar Eva Schram heeft die. Als ze in haar kostuum uit haar kleedkamer achter in het station komt – een kleine betonnen ruimte vol met grote rollen kabels en lege verfemmers – wordt ze aangesproken: "Dit is wel een goede plek om te pijpen." En als ze gaat plassen wordt ze aangesproken door de toiletmedewerkers, of ze misschien met hen wil trouwen?

 

Deze plek is zonder twijfel gevaarlijker dan ons veilige lokaal in Den Bosch. Met al zijn afleiding en al zijn openbaarheid. Maar ook fantastisch mooi. Omdat er gisteren bijvoorbeeld een jongen voorbijliep tijdens de doorloop die Eva zag. Huilend. Ver van het publiek vandaan. Die inhield en even leek te overwegen haar aan te spreken, haar te troosten. Tot hij ons opmerkte, het publiek, met koptelefoons – aandachtig luisterend – en haastig verder liep.

 

Klik hier om kaarten te bestellen

 

Beeld: Dolph Cantrijn
www.dezonschijntnietinuwtv.nl
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------                                                                                                                    

Thibaud Delpeut (Toneelschuur Producties) en Wendell Jaspers - 4.48 Psychosis

 

Eén van de voorstellingen die op Over het IJ Festival 2011 te zien zal zijn is 4.48 Psychosis, gebaseerd op de laatste tekst van Sarah Kane. Een meeslepend verhaal van een vrouw die zichzelf verliest in wanhopige, ongeneeslijke liefde.  

Door Thibaud Delpeut

 

Hard werken eigenlijk. Dat zou de inzet van een stukje over 4.48 Psychosis kunnen zijn. Omdat we de voorstelling op vier verschillende locaties spelen deze zomer. Dat zijn dus vier verschillende projecten en locatietheater is überhaupt hard werken. Maar het is fantastisch leuk hard werk. Ik ben bezig met een van de meest inspirerende projecten die ik tot nu toe heb geregisseerd. Inspirerend omdat ik wederom mijn liefde voor de compromisloze wereld van Sarah Kane kan laten zien.  Een wereld waarin ze ongeneeslijk liefdesverdriet in alle schoonheid en verschrikkingen durft te tonen. Het is niet mijn eerste productie op basis van een Sarah Kane stuk (regisseerde eerder Blasted bij Toneelschuur Producties), maar ook nu weer overvalt me de immense schoonheid en puurheid van haar teksten. Inspirerend om een stuk dat wordt gezien als 'dat zelfmoordstuk' open te breken en zo het publiek te betrekken bij het tegengestelde: 'de waarde van het leven'! Inspirerend omdat ik met een van de meest getalenteerde actrices die Nederland te bieden heeft mag werken: Wendell Jaspers. Ze is iemand die het vermogen heeft om bliksemsnel en ongezien te schakelen van een benaderbare zachtheid naar een peilloze kwetsbare diepte, van bikkelhard en afstandelijk naar onbedaarlijk grappig.

 

Ik wist op voorhand dat ik voor dit project verstoken zou zijn van elke vakmatige zekerheid, van alles wat ik dacht te weten over theater. Kane neemt je mee op een reis door de menselijke geest waarin he objectieve en het subjectieve elkaar afwisselen. Waarin de grens tussen lichaam en ziel in taal wordt verkend. Het enige wat ik kon inzetten was een actrice die ik vertrouw en de muziek die ik altijd voor mijn voorstellingen maak. Dat moesten de pijlers worden: een solo symfonie. We besloten de tekst te brengen als ode aan de liefde en tegelijk als aanklacht tegen een leven zonder liefde. Als een gesproken mini-opera. In de fantastische STORK fabriek bij De Overkant is de isolatie en eenzaamheid van de vrouw die Wendell speelt meer dan ooit totaal en voelbaar. In die ruimte zoekt zij naar grip, betekenis en vooral naar hem, de ander die haar liefde niet beantwoordt. Maar nu, een paar weken na de première, zie ik de voorstelling ook als een ongelooflijk feest van spelen: van wat theater vermag. En dan bedenk ik me dat ik simpelweg het leukste vak ter wereld heb. Ook wel eens fijn om te constateren.

 

Klik hier om kaarten te bestellen voor deze voorstelling.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Mensch - anoukvandijkdc

 

De voorstelling Mensch van anoukvandijk dc gaat over menselijk gedrag, over blootgeven en aanpassen. Je klein voelen in een grootse omgeving en je groot maken in je eigen kleine wereld. Lees hier meer over deze bijzondere voorstelling.

Door: Clémentine Vanlerberghe, assistent Anouk van Dijk

 

 

Wat een verandering! Vanuit de natuur, wind, regen en ook af en toe een zonnestraal vanuit Oerol Festival naar de industriële omgeving van Over het IJ Festival op het NDSM-terrein in Amsterdam. We hebben een geweldige tijd gehad op Terschelling, waar we met negen dansers en zo’n twintig personen productie en techniek verbleven. Na een paar dagen uitrusten betraden we een week geleden vol nieuwe energie de monumentale Lasloods van de voormalige Nederlandsche Dok en Scheepbouw Maatschappij.

 

Iedere dag nemen we de pont en varen het IJ over richting Amsterdam Noord. De korte cruise brengt ons in een andere wereld. We laten Amsterdam achter en betreden de NDSM werf die iedere dag voller en levendiger wordt met tenten, containers en festivalattributen. De festival sfeer doet ons allemaal goed en hoe meer er op het terrein gebeurt, hoe enthousiaster we worden.

 

Elke dag als we beginnen met repeteren heeft de technische crew al voorbereidingen getroffen: de set is gebouwd, de koptelefoons zijn opgeladen en de lichten zijn ingehangen. Zes dagen heeft Anouk van Dijk om de voorstelling te vertalen van natuur naar stad.

 

We wachten met repeteren tot de zon onder is en het laatste daglicht niet meer door de weinige kleine ramen naar binnen schijnt. De ruimte komt tot leven door een enorm scala aan lampen die de stalen constructie van de loods verlichten. Het gebouw is zo indrukwekkend dat het op het eerste gezicht moeilijk is om enige menselijke aanwezigheid te ervaren. De acht dansers rennen door schaduw en licht en proberen de kilte van de industriële omgeving te veroveren. Langzaam wordt je meegenomen in hun dwalende dans.

 

Het tweede deel van de voorstelling speelt zich af in een kas. Deze kas lijkt het enige object op menselijke schaal in dit enorme gebouw. Stond deze op Oerol nog in de weidsheid van de natuur, nu wordt hij beschermd door het beton van de loods. Dansers zitten opgesloten in de kas en kunnen zich niet afzonderen van de groep.

 

We verkennen in dit eerste locatieproject van anoukvandijk dc voortdurend nieuwe terreinen. Het is zwaar voor de dansers om te werken op een ondergrond en met afstanden die eigenlijk soms te zwaar zijn. De locatie en het creatieproces is tegelijkertijd echter zo inspirerend dat iedereen er avond aan avond er vol voor gaat. Het is bijzonder om zo met zijn allen een locatie te ontdekken, je eigen te maken en naar je hand te zetten. Eigenlijk een beetje waar Mensch als voorstelling ook over gaat.

 

Klik hier om kaarten te bestellen

-----------------------------------------------------------------------------------

Het jaar van de schlager - BERG&BOS

Het leven is een flipperkast

 

Door Jolien Oudenampsen

 

Van een heuvelig bos naar een braakliggend veldje op een werf; het lijkt een grote overstap. Toch heeft de locatie in de voorstelling dezelfde functie, de hangplek van een groep vrienden.

 

In het bos op Terschelling werd Het jaar van de schlager gemaakt. Daar was het een stille plek, ver weg van de drukke bewoonde wereld. Op de NDSM-werf zitten de vrienden nu midden in de drukte, maar ook het veldje hier zal herinneren aan hoe het er vroeger voor de vrienden geweest moet zijn.

 

Dankzij Atelier Oerol hebben we drie weken kunnen werken op Terschelling om de voorstelling te maken. Acteur en theatermaker Maurits van den Berg en schrijver Rik van den Bos hebben hun plan voor Het Jaar van de Schlager al anderhalf jaar en maakten vorig jaar een korte locatievoorstelling  op Oerol ter introductie. Ze versterkten zichzelf met Wanda Eyckerman, Jan Groenteman, Lard Adrian, Koen Wouterse, Marieke van Veen en Jolien Oudenampsen en doken een repetitielokaal in Amsterdam in. Daar werd gepraat en geïmproviseerd en met behulp van dit materiaal schreef Rik het script. Het was een verademing om op Terschelling aan het werk te kunnen, in een lokaal kun je je immers nauwelijks voorstellen hoe iets er in het bos uit gaat zien.

 

De drie weken vlogen om en het aanvankelijk doodnormale stukje bos veranderde in onze plek. Het decor werd ‘ingebouwd’ en de acteurs ensceneerden met behulp van regisseur Erik Snel de scènes en ontdekten de vele mogelijkheden van het stukje bos. Ze werden al snel de vriendenclub die op deze plek een geschiedenis hebben liggen. Een verhaal waarin een aangrijpende gebeurtenis vier levens compleet veranderde. De repetities waren vooral een zoektocht naar de lichtheid in een beladen onderwerp. Er werd gezongen, gelachen, geschreeuwd en gediscussieerd wat heeft geleidt tot muzikaal locatietheater over vriendschap, verlies en herinneringen waarin de vrienden achtervolgd worden door het levenslied, muziek die precies de vinger op de zere plek weet te leggen.

 

Wees niet te zuinig op je hart

Op je hart

Op je hart

Wees verliefd, verbaasd, verloren of verward

Wat je ook doet

Alles is goed

Maar wees liever niet te zuinig op je hart

 

Na een mooie speeltijd op Oerol, verhuisden we naar Amsterdam Noord. Hier moest de voorstelling aangepast worden aan de nieuwe locatie. Het decor moet ook hier onderdeel gaan uitmaken van de plek en opnieuw wordt er gerepeteerd om de plek te ontdekken. Opnieuw moet deze plek de hangplek van de vrienden worden, dit keer zonder griezelige teken en prikkende dennennaalden, maar tussen het riet en met gekleurde containers als achtergrond.

 

De voorstelling is een samenwerking tussen BERG&BOS en de acteurs Lard Adrian, Wanda Eyckerman en Koen Wouterse en muzikant Jan Groenteman.  Hij schreef alle liedjes van de voorstelling en deze zijn na afloop te verkrijgen op cd!

 

Voor meer verhalen over het repetitieproces en reacties zie www.tgbergenbos.nl

 

Klik hier om kaarten te bestellen voor deze voorstelling

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------Ontmoeten aan het IJ

door Gian van Grunsven, initiator&artistiek coördinator Ontmoetingsprogramma Over het IJ Festival

 

Over kunst moet je niet teveel praten. Kunst moet voor zich spreken. Het zijn gehoorde kritieken op het fenomeen voorgesprek, nagesprek, inleiding of interview bij theatervoorstellingen. Straks analyseer je het nog dood.

 

Gister bezocht ik de tweejaarlijkse Mode Biënnale in Arnhem. Ik weet niets van mode. In kleine winkeltjes verspreid door de binnenstad kijk ik naar onmogelijk draagbare constructies en bouwwerken die aan een schoen of sjaal doen denken. Grappig. Ook bezoek ik het Museum voor Moderne Kunst waar de expositie van flitsende stoffen, geometrische vormen en een heus spiegelhuis worden begeleid door een cryptische tekst over vrouw-zijn sinds de Industrialisatie. Mooi. Fascinerend. Tot slot reis ik naar de hoofdtentoonstelling in het AkzoNobel gebouw, en terwijl ik mijn neus in een geurzuil steek waar ‘viooltjes’ en ‘nieuw leer’ te ruiken is, bots ik op een klein groepje bezoekers dat aandachtig staat te luisteren naar een aanstekelijk enthousiast meisje dat onmiskenbaar van mode houdt. De gids weet te vertellen dat wat wij ruiken de ingrediënten zijn van de geur die ‘mode’ moet symboliseren: vol paradoxen.

Ik heb mij de hele middag verwonderd maar ben blij nu deze mensen te treffen. De gids loodst ons geanimeerd door de verschillende ruimtes, vertelt over de achterliggende motivatie voor de speciaal ontworpen seksloze mannequinpoppen, wijst op opmerkelijke details die ik desondanks zonder haar vinger nooit had opgemerkt en geeft de exotische namen van de ontwerpers een verhaal en herkenbaar gezicht.

            Voor volgend jaar kan ik je aanraden tijdens de eerste paar dagen van de biënnale langs te komen, adviseert de gids ons bij afscheid: dan zijn de meeste jonge ontwerpers zelf aanwezig om vragen te beantwoorden en toelichting te geven. Terwijl ik terugslenter door de afzonderlijke ruimtes valt het mij ineens op dat de ogen van de Prada poppen gesloten zijn, verstil ik bij de realisatie dat elk detail met passie, zorg en hand- gemaakt is en overdenk ik hoe de nieuwe lichting ontwerpers - hoewel ze allemaal op dezelfde seksloze poppen presenteren – nu al een compleet eigen stijl hebben. Ik ben benieuwd naar wat iemand die een hedendaags cowboykostuum met houten halter ontwerpt, zélf zal dragen. Over twee jaar toch eens gaan kijken of ik enkele van hen kan ontmoeten..

 

De Modewereld is gister voor mij tot leven gekomen. De ontmoeting met de gids heeft mij anders leren kijken, de verhalen over de ontwerpers hebben de beelden die ik heb gezien meer inhoud gegeven en zo wil ik met terugwerkende kracht die abstracte schoeiselconstructies ook nog wel eens in detail onderzoeken. Ik raakte niet minder verwonderd maar juist een beetje meer.

 

Op Over het IJ Festival hopen we met het Ontmoetingsprogramma eveneens de festivalervaring - waar mogelijk - nog verder te verlevendigen, door te zoeken naar alternatieve manieren waarop het publiek meer te weten kan komen over de theatermakers en hun werk. Zo presenteer ik een Talkshow waarin we proberen de diepste drijfveren van regisseurs en choreografen bloot te leggen. Ik coach Over het IJ-gidsen die bezoekers de kans geven om een nieuwe generatie theatermakers persoonlijk te ontmoeten. Dit jaar bieden we daarbij voorafgaand aan een zestal voorstellingen Theater Picknicks aan waarin geïnteresseerde bezoekers worden uitgedaagd om met bijzondere voorkennis de voorstelling te beleven.

            Ook hoop ik vervolgens u te mogen ontmoeten om tot in detail te horen wat u dit jaar heeft verwonderd...!

 

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Daniëlle Wagenaar - De Wilde Wilde Wereld

 

Eén van de voorstellingen die op Over het IJ Festival 2011 te zien zal zijn is De Wilde Wilde Wereld van Daniëlle Wagenaar. Een ruig, woest wild en spannend avontuur voor jong en oud. In haar blog neemt Daniëlle ons mee in de voorbereidingen op deze wervelende voorstelling.

 

Na alle repetities op de stoffige rafelrand van de werf, hebben wij ontzettende zin mensen te ontvangen bij onze voorstelling. Het zal ook net op tijd zijn. We hebben namelijk gemerkt dat het werken in dit gebied langzaam iets aan ons verandert. Je zou kunnen zeggen dat we één worden met de omgeving. Dat wil zeggen dat we gelooid door de zon, met vuil onder de nagels en langdurig dezelfde kleding, zelf verworden tot een soort stadsnomaden die alle conventionele omgangsvormen overboord gooien en het gewone leven vaarwel zeggen.

 

Overal scharrelen we tussen vuilnis om “handige”dingen voor ons stuk, of misschien dan maar voor thuis, te zoeken. We leven deze weken in onze eigen Wilde Wereld die niet eens zoveel meer afwijkt van het stuk. Peter wordt aangesproken door collega zwervers tijdens de doorloop en wordt niet meer herkend als acteur. Honden reageren heel heftig op zijn verschijning en in winkels kan hij al bijna niet meer komen.Niek sleept vuilnis uit Amsterdam Oost mee naar de werf en Manon eet handenvol groen uit de bosjes. En Eva..die is nog jong, die is nog te redden misschien. Is dit een voorbode van onze toekomst?

 

We hebben de voorstelling al gespeeld op Terschelling en dat was ontzettend leuk. Maar nu staat ie waar ie hoort, aan de rafelrand van Amsterdam. We hebben ontzettend veel zin om onze wildheid te delen met het publiek van Over het IJ Festival. Mensen die in de stad wonen en bij tijd en wijle verlangen naar meer vrijheid, leefruimte, wildheid. Mensen die zich elke dag aanpassen aan de omgangsvormen van de omgeving, die volgens de regels leven en zich schikken in het keurslijf. Wij zijn daar tijdelijk uitgebroken en willen die ervaring graag delen. In de vorm van ons stuk.

 

En dan hopen wij via het gesprek met het publiek weer langzaam terug te keren in de maatschappij. Hoezeer de wilde wereld ook lokt, het lijkt ons in elk geval, voorlopig, gezonder.

 

Daniëlle Wagenaar, regisseur

Klik hier om kaarten te bestellen voor deze voorstelling 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Via Berlin - Vanaf nu heet je Pjotr

 

Zes vrouwen, twaalf instrumenten, gierende naaimachines en Schubert vormen de ingrediënten van de indringende muziektheatervoorstelling Vanaf nu heet je Pjotr. Violiste Rosa Arnold geeft ons een tipje van de sluier over deze bijzondere voorstelling.

 

Een muziektheatervoorstelling over een naaiatelier die plaatsvindt in een scheepsloods... niet een combinatie die je direct zou bedenken. Maar dat is het spannende van het maken van locatietheater. Toen wij vandaag met de hele Via-Berlin crew onze speelplek, een scheepsloods op de NDSM-werf, stonden te bekijken en de mogelijkheden aan het onderzoeken waren, begonnen de boten al te leven en kwamen er direct mise-en-scenes in onze hoofden op. Een locatie als deze is tegelijkertijd heel inspirerend als dwingend. Inspirerend qua sfeer en bijzondere beelden, dwingend in wat er werkt en wat niet.

 

Vanaf nu heet je Pjotr, gemaakt en gespeeld door Via Berlin/Orkater i.s.m. het Ragazze kwartet, gaat over een zes vrouwen in een naaiatelier in oorlogstijd. Vrouwen in een oorlog die gevoerd wordt door mannen, vinden Dagmar Slagmolen en ik als muziektheatermaaksters een fascinerend gegeven. De vertellende rol van muziek is in deze voorstelling enorm groot. Alle spelers maken muziek en spelen een personage. Zo proberen we beide disciplines, die van theater en muziek, zo dicht mogelijk bij elkaar te brengen. Hierbij leer je ontzettend veel van elkaar. 

 

We hebben uitgebreid onderzocht of een bepaalde scene het beste door muziek, of door tekst, of door een combinatie van beiden kan worden verteld. Tijdens dat uitproberen kwamen wij er vaak achter dat muziek zich uitermate leent voor rechtstreeks overbrengen van emoties die je soms niet eens in taal kunt uitdrukken. Maar voor sommige concrete informatie of context heb je taal juist nodig. Ik kan bijvoorbeeld wel op mijn viool laten horen dat ik boos ben, maar waarom precies, dat lukt me niet. 

 

Zes naaimachines, Schubert, een Russische Moloko en Dagmars teksten in een scheepsloods op de NDSM-werf, deze unieke klanken zijn allemaal te horen in Vanaf nu heet je Pjotr.   

 

Rosa Arnold

 

Klik hier om kaarten te bestellen voor deze voorstelling